امید به توسعه درمان‌های نوین به پشت‌گرمی سلول‌های بنیادی


ایران جایگاه ممتازی در حوزه سلول‌های بنیادی دارد و در شرایطی که عنوان می‌شود، انقلاب دوم حوزه پزشکی، بیوتکنولوژی و سلول‌های بنیادی است، محققان و پژوهشگران ایرانی تلاش می‌کنند از سلول‌های فرد بنیادی استفاده کنند. پروفسور «کر نیرنیا»، یکی از دانشمندان برجسته ایرانی است که پژوهش‌های خود را برای توسعه درمان‌های آینده برای گسترش بیماری‌ها با استفاده از سلول‌های بنیادی ایجاد کرده است.

به گزارش ایسنا، شاید حداقل یک بار نام سلول‌های بنیادی (Stem Cell) به گوش شما خورده باشد، اما اطلاعات دقیقی از مزیت‌ها و کاربردهای متعدد این سلول‌ها وجود ندارد.

سلول بنیادی، مادر تمام سلول‌ها است و تبدیل به تمام سلول‌های بدن می‌شود. این سلول ها را خودنوسازی و تمایز (متمایز کننده) به انواع سلول ها از جمله سلول های خونی، قلبی، عصبی و غضروفی می دهند. هم چنین در بازسازی و ترمیم بافت‌های مختلف بدن‌بال آسیب و جراحات پزشکی و می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های که بخش عمده‌ای از سلول‌های آنها از بین رفتن، پیوند می‌شوند و جایگزین سلول‌های آسیب دیده می‌شوند و به ترمیم و رفع آسیب در آن بافت‌ها می‌پردازند. به دلیل انگیزه به فرد سلول‌های بنیادی، این سلول‌ها می‌توانند از مباحث جذاب در زیست‌شناسی و علوم درمانی استفاده کنند.

ایران به واسطه حضور پژوهشگران و محققان برجسته‌ای از جمله مرحوم دکتر «کاظمی آشتیانی» و پژوهشگران بسیار موفق مانند رویان، در حوزه سلول‌های بنیادی به جایگاه ممتازی در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی دست پیدا کرده است.

یکی از دانشمندان ایرانی که در عرصه بین‌المللی به موفقیت‌های بسیاری دست پیدا کرده است، پروفسور «کریم نیرنیا» (کریم نایرنیا) است که پژوهش‌های پیشگامانه‌ای را در این حوزه انجام داده‌اند. وی با حضور و فعالیت در آلمان، ارتباط علمی خود را با پژوهشگران، پژوهشگران و نهادهای علمی ایران حفظ کرده است.

امید به توسعه درمان‌های نوین به پشت‌گرمی سلول‌های بنیادی

پروفسور کریم نیرنیا

پروفسور نیرنیا متولد ۱۳۳۷ در شهر شیراز است. وی پس از گذراندن دبستان و دبیرستان در زادگاهش، برای ادامه تحصیل آلمان آلمان و تحصیلات خود را در رشته بیولوژی مولکولی و سلول‌های بنیادی در دانشگاه “گوتینگن” آلمان ادامه داد. سال ۲۰۰۳ به مقام استادی رشته ژنتیک مولکولی انسانی در دانشکده پزشکی دانشگاه گوتینگن رسید و تا سال ۲۰۰۶ در این دانشگاه بود. در همین سال به عنوان استادی در رشته زیست‌شناسی سلول‌های بنیادی در موسسه ژنتیک انسانی دانشگاه “نیوکاسل” دست یافت و سرپرستی بخش سلول‌های بنیادی این دانشگاه را برعهده گرفت.

پژوهش‌های این دانش‌آموزان ایرانی بیشتر روی حوزه‌های زیست‌شناسی سلول بنیادی و پزشکی فردمحور یا شخصی‌سازی‌شده (Personalized Medicine) هستند که می‌توانند به توسعه درمان‌های آینده برای درمان بیماری‌هایی مانند بیماری‌های مانند بیماری‌های قلبی، پارکین و ناوری مردان کمک کنند.

آثار پروفسوررنیا خود را بیش از ۷۵ مجله بین‌المللی از جمله Nature، Developmental Cells و Molecular Human Genetics به چاپ رسانده و این پژوهش‌ها را در ۲۳۰ کنفرانس ملی و بین‌المللی ارائه کرده است.

گروه پژوهشی پروفسور نیرنیا برای اولین بار در جهان، نوع جدیدی از سلول‌های بنیادی موسوم به سلول‌های بنیادی اسپرماتوگونیال (SSCs) را از اندام جنسی موش نر بالغ ساخته شده است. این پژوهش نشان داد که برخی از این سلول‌های بنیادی به نام سلول‌های بنیادی زایای بالغ (maGSCs)، به سلول‌های قلب، عضله، مغز و سایر سلول‌ها می‌شوند. این گروه‌های پژوهشی این موضوع را مطرح می‌کنند که می‌توان سلول‌های مشابه را با استفاده از نمونه‌برداری ساده از اندام جنسی مردان تولید کرد. این سلول‌ها، می‌توانم روش‌های جدید را بر سلول‌های بنیادی برای درمان انواع بیماری‌ها توسعه دهیم.

امید به باروری اسپرم ساخته شده در آزمایشگاه

گزارشی که در سال ۲۰۰۶ در مجله Developmental Cell به چاپ رسید، از پژوهش پروفسور نیرنیا و گروهش خبر داد. آنها برای اولین بار ثابت کردند که از سلول های بنیادی جنینی می توانند برای تولید فرزندان استفاده کنند. این کشف که روی موش‌ها به دست آمد، در نهایت می‌توان به زوج‌هایی که از مشکلات باروری مردانه آسیب دید، کمک کرد تا باردار شوند.

همچنین، این پژوهشی معتقد است که با بررسی گروه‌های رشد جنین می‌توان از سلول‌های بنیادی درمان استفاده کرد، زیرا سلول‌های بنیادی، سلول‌های ویژه‌ای هستند زیرا پتانسیل به هر بافتی در بدن تبدیل می‌شود.

در آزمایش‌های انجام‌شده، موش‌ها صاحب هفت فرزند شدند که یکی از آنها رفت و ۶ موش دیگر از مشکلات سلامتی و الگوهای رشد غیرطبیعی و مشکلات دیگری در مشکلات را نشان دادند.

امید به توسعه درمان‌های نوین به پشت‌گرمی سلول‌های بنیادی

پروفسور نیرنیا و همکارانش در این پژوهش، سلول‌های بنیاد جنین موش را که تنها چند روز از عمر آن می‌گذشت، برداشتند و این سلول‌ها را در آزمایشگاه پرورش دادند. آنها با استفاده از یک سیستم طبقه‌بندی تخصصی انتخاب برخی از سلول‌های بنیادی را که به عنوان اسپرم شروع به رشد کرده بودند، جدا کردند.

آنها این سلول‌های اسپرم را که به سلول‌های بنیادی اسپرماتوگونیال معروف هستند، در مراحل اولیه ترغیب کرده تا به سلول‌های اسپرم تبدیل می‌شوند و سپس، برخی از این سلول‌ها به تخمک موش مواد وارد می‌شوند. تخمک‌های بارور شده، رشد کردند و با موفقیت به موش‌های ماده پیوند زدند و هفت نوزاد تولید کردند.

پروفسور نیرنیا گفت: برای اولین بار با استفاده از اسپرم مصنوعی، زندگی ایجاد شد. این پژوهش ما به کمک می‌کند تا بفهمیم چگونه اسپرم تولید می‌کنند و چرا برخی از مردان قادر به انجام این کار هستند.

ساخت اسپرم انسان در آزمایشگاه

گزارشی که در سال ۲۰۰۹ در Stem Cells and Development به چاپ رسید، اعلام کرد که اسپرم انسان برای اولین بار در مجله آزمایشگاه ساخته شده است و امکان دارد برای کشف درمان بیماری برای ناباروری مردان بیانجامد.

گاردین در اینباره نوشت، این اسپرم در آزمایشگاهی در نیوکاسل از سلول‌های بنیادی جنینی پرورش داده شد. پروفسور نیرنیا و گروهش، روشی را برای پرورش اسپرم در مراحل اولیه از سلول‌های بنیادی جنینی انسان با استفاده از رتینوئیک اسید ابداع کردند که یک ماده مشتق شده از ویتامین A است. آن‌ها که حدود ۲۰ درصد از سلول‌ها، سلول‌های اسپرماتوگونی و اسپرماتوگونی را در مراحل اولیه تولید می‌کنند و پس از کشت بیشتر ممکن است ادامه فرآیند و تقسیم سلول‌ها از سلول‌ها انجام شود.

این اتفاق رخ داد که برخی از سلول‌ها به رشد خود ادامه دادند و دمی دراز را به وجود آوردند که باعث حرکت آنها و تشکیل سلول‌های اسپرم قابل تشخیص شد. پروفسور نیرنیا، این سلول‌ها را اسپرم کاملاً بالغ و عملکردی توصیف کرد و آنها را اسپرم به دست‌آمده در شرایط برون‌تنی نامید.

امید به توسعه درمان‌های نوین به پشت‌گرمی سلول‌های بنیادی

تصویری از اسپرم ساخته شده در آزمایشگاهی (IVD) – عکس: گاردین

وی در نتایج این پژوهش گفت: این یک پیشرفت مهم است، زیرا به پژوهشگران امکان می‌دهد تا تشکیل اسپرم را به طور دقیق بررسی کنند و بهتر را در مورد ناباروری مردان و علت آن برسند بفهمند. این درک می‌تواند به ما کمک کند تا روش‌های جدیدی را برای کمک کردن به زوج‌هایی که از ناباروری رنج می‌برند، توسعه دهیم و به آنها کمک کنیم تا بتوانند فرزندی که از نظر ژنتیکی متعلق به خودشان است، داشته باشند. همچنین، این روش به بررسی امکان می‌دهد تا این موضوع را بپردازد که سلول‌های دخیل در تولیدمثل چگونه تحت تأثیر سموم قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، چرا پسران جوان به سرطان خون که تحت شیمی‌درمانی قرار می‌گیرند، ممکن است به صورت مادام‌العمر نابارور شوند. پاسخ دادن به این پرسش‌ها احتمالاً ما را به سوی یک راه حل سوق می‌دهد.

پروفسور نیرنیا که پیش از این، اسپرم موش‌ها را با استفاده از روش‌های مشابه ایجاد کرده بود، گفت: از چهار ویژگی استفاده کرد تا بفهمیم آیا سلول‌هایی که می‌شوند، اسپرم هستند یا خیر. این ویژگیها عبارتند از: ۱. وجود‌های مخصوص اسپرم که یکی از آنها در دم اسپرم قرار دارد و برای فعال کردن تقسیم بندی بسیار مهم است. ۲. تجزیه و تحلیل و تحلیل کروموزوم که نشان داد اسپرم حاوی 23 کروموزوم یا نیمی از مجموعه کروموزوم است که این ویژگی برای سلول های اسپرم است. ۳. شکل اسپرم که دارای دم و سر است؛ ۴. حرکت اسپرم. ما به وضوح می‌توانیم حرکت اسپرم را که با استفاده از دم صورت می‌گرفتیم، ببینیم.

نتایج این پژوهش با برخی انتقادها همراه بود. به عنوان، “پروفسور رابین لاول بج” (رابین لاول بج) از موسسه پژوهشی پزشکی تحقیقات پزشکی (MRC) انگلیس گفت: نیرنیا و گروهش، به عنوان مثال در این زمینه باید نشان دهد، این اسپرم های پرورش یافته در شرایط آزمایشگاهی. ، طبیعی هستند یا خیر. در هر حال، هر گونه پیشرفتی توسط این گروه پژوهشی، بسیار خوب خواهد بود و در نهایت، برای تحقیق در مورد باروری مهم است؛ مطمئن هنوز درمان ناباروری نیست.

پروفسور نیرنیا در پاسخ اعلام کرد که مقاله پژوهشی آنها، به وضوح “اثبات مفهوم” نامیده شده است. در نتیجه، تحقیقات هنوز در مراحل اولیه است و به بررسی و تحقیقات بیشتر نیاز است. وی افزود: ادعا نمی‌کنیم که این پژوهش کامل است، بلکه می‌گوییم اسپرم انسان پیدا کرده‌ایم. این یافته‌ها در یک ظرف آزمایشگاهی به انسان نمی‌شوند، بلکه راهی برای بررسی علت نابارور بودن برخی افراد و یافتن آن‌ها وجود دارد. درک بهتری از آنچه در حال حاضر است، می‌توان به ارائه راه‌های درمان ناباروری بیانجامد.

کشف نشانگر برای تشخیص سرطان پستان

در سال ۲۰۱۰ پروفسور نیرنیا در ادامه پژوهش‌های خود، یک نشانگر جدید را برای شناسایی سلول‌های بنیادی سرطان پستان کشف کرد. یافته‌های پژوهش او، این نشانگر و مسیرهای نتیجه‌گیری جدید را به عنوان عوامل کلیدی تکثیر و بقای سلول‌های بنیادی سرطان پستان تعریف می‌کنند.

در مقاله این پژوهش که در مجله Cancer Research به چاپ رسید، آمده است: پژوهشی در مورد سلول‌های بنیادی سرطان می‌تواند پاتوفیزیولوژی تومور را بهبود بخشد و راه‌بردهای درمانی کندتر را برای درمان سرطان شناسایی کند. در ارگانیسم‌های مختلف، پرورش دهنده Piwil2 در عملکردهای بسیاری از جمله خودترمیمی سلول‌های بنیادی، خاموش کردن آران‌ای و کنترل انتقال نقش دارد.

به گفته پژوهشگران این مطالعه، بیان اختصاصی اختصاصی Piwil2 بنیادی در سرطان پستان ثبت شد. در بررسی روی بیماران مشخص شده است که ۹۰ درصد از کارسینوم‌های افراد و ۸۱ درصد از کارسینوم‌های درجا، بالاترین بیان Piwil2 را نشان می‌دهند. خاموش کردن Piwil2 در سلول‌های سرطان پستان، بیان مبدل سیگنال‌ها و فعال‌کننده رونویسی را سرکوب می‌کند که آن را به موازات کاهش تکثیر و بقای سلولی کاهش می‌دهد. این یافته‌ها، Piwil2 و مسیرهای نتیجه‌گیری آن را به عنوان عوامل کلیدی در تکثیر و بقای سلول‌های بنیادی سرطان پستان تعریف می‌کنند.

امید به توسعه درمان‌های نوین به پشت‌گرمی سلول‌های بنیادی

فعالیت در حوزه پزشکی فردمحور (شخصی‌سازی شده) و آکادمی بین‌المللی سازمان‌های بنیادی

پروفسور نیرنیا در حال حاضر روی پروژه‌هایی در زمینه پزشکی فردمحور یا شخصی‌سازی‌شده کار می‌کند. وی بنیان‌گذار و رئیس “مرکز بین‌المللی پزشکی فردمحور دوسلدورف” آلمان (International Center for Personalized Medicine (P7MEDICINE), Düsseldorf) است و شرکت او GENEOCELL است که بر روی سلول‌های فناوری بنیادی و سلول‌های مانی دارند.

وی همچنین مدیر آکادمی بین‌المللی سلول‌های بنیادی (ISCA) است که در سال ۲۰۱۶ با مطالعه بر روی آموزش علوم جدید در زمینه علوم سلول‌های بنیادی در سطح بین‌المللی ایجاد شد. این آکادمی، با دانش متنوع موسسات، سازمان‌های پژوهشی و متخصصان مختلف دانشگاه‌ها، مراکز درمانی و درمانی، در زمینه تحقیقات و کاربردهای صنایع سلول‌های بنیادی می‌شوند. از طریق این همکاری نزدیک و تخصصی، برنامه‌های عمل آموزشی به صورت حرفه‌ای طراحی، سازماندهی و ارائه می‌شوند.

آکادمی بین‌المللی سلول‌های بنیادی، دوره‌ها، کارگاه‌ها، سمینارها و برنامه‌های آموزشی مقاطع کارشناسی ارشد، دکتری و فلوشیپ را به دانشجویان، پزشکان و پرسنل دانشگاه و صنعت ارائه می‌دهند. علاوه بر این، برنامه‌های برنامه‌های ویژه را نیز برای آموزش و همچنین مشاوره در زمینه ایجاد سیستم‌های آزمایشگاهی، تحقیقات مشترک و برنامه‌های بالینی ارائه می‌کند. از محققان، پزشکان و دانشجویان حرفه‌ای دعوت می‌کند تا به این گروه بپیوندند و از پژوهش‌ها در حوزه‌های بنیادی و کاربردهای بالینی آن حمایت کنند.

منابع:

شرکت فناوری بنیاخته های رویان

نگهبان

حوادث ناگوار

انتهای پیام



منبع